Borsadan Rafa
Dünya borsasında kahve pahalanınca ya da ucuzlayınca, Türkiye'deki raf fiyatı bunu ne kadar ve ne gecikmeyle izliyor? İki seriyi aynı eksende karşılaştırıyoruz: kur dahil yeşil çekirdek maliyeti ve gerçek raf endeksimiz.
ICE Arabica dünya fiyatını USD/TRY ile TL'ye çevirip yeşil çekirdek maliyet endeksi kuruyoruz; raf endeksimiz ise takip ettiğimiz nitelikli kahvelerin fiyat değişimini aynı kahveler üzerinden ölçer; kataloğa yeni eklenen kahveler endeksi değiştirmez. İkisi de dönem başı 100 kabul edilir.
Örnek: Maliyet endeksi %20 arttıysa ve raf endeksi %8 arttıysa, yansıma oranı 0,4'tür — borsadaki hareketin ancak bir kısmı rafa geçmiştir. Kahve markaları stok ve kontrat fiyatıyla çalıştığı için yansıma genellikle gecikmeli ve kısmi olur.
Bugün ICE Arabica 279 sent/lb — son bir ayda −%6,5; USD/TRY 50,37. Dönem boyunca maliyet +%24,1, raf +%0,4 hareket etti.
Raf fiyatında yeşil çekirdeğin payı
Yeşil çekirdeğin bedeli, raf fiyatının medyanda yaklaşık üçte biri kadar. Hesap üç adımdan oluşur:
- İthalatçının Türkiye listesindeki kg fiyatı (dolar) günün kuruyla TL'ye çevrilir.
- Çekirdek kavrulurken ağırlığının %12–16'sını kaybeder; 1 kg kavrulmuş kahve için yaklaşık 1,14–1,19 kg yeşil çekirdek gerekir.
- Bu tutar, aynı çiftlik ya da istasyon adını taşıyan kahvenin raftaki kg fiyatıyla karşılaştırılır.
Örnek: Ruanda Baho deneysel lotunun yeşil fiyatı 18,77 $/kg, yani 943 ₺. 1 kg kavrulmuş kahve için bu tutar 1.071–1.122 ₺'ye karşılık gelir. Aynı adı taşıyan dört kahvenin raftaki medyan fiyatı 3.600 ₺/kg, yeşil çekirdeğin payı %30–31.
Aynı adı taşıması, kahvenin bu ithalatçıdan alındığını göstermez; ölçüm bir referans fiyatla yapılan karşılaştırmadır. Kaynak: Fest Coffee Mission Türkiye fiyat listesi (12 Kasım 2026), USD/TRY 50,23. Ağırlık kaybı: Royal Coffee, Hoos Coffee. Raf fiyatı: kahvenin satıldığı en büyük boyun kg karşılığı.
Çekirdek dışındaki kalemler — kira, elektrik, doğalgaz, su — için Maliyet Kalemleri sayfasına bakabilirsiniz.